Multi Contrast Toggle
 

เรขาคณิต (Geometry)

เรขาคณิต (Geometry) | นิยาม ประเภท มุม รูปสองมิติ–สามมิติ สูตรเส้นรอบรูป พื้นที่ ปริมาตร

1) เรขาคณิตคืออะไร?

นิยาม & ประเภทหลัก

  • เรขาคณิตระนาบ (Plane Geometry): ศึกษารูป สองมิติ เช่น เส้นตรง มุม สามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม วงกลม
  • เรขาคณิตสามมิติ (Solid Geometry): ศึกษา ทรงสามมิติ เช่น ทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก ทรงกลม กรวย พีระมิด
  • เป้าหมายสำคัญ: การหา เส้นรอบรูป, พื้นที่, ปริมาตร, พื้นที่ผิว

ภาพประกอบ: รูป 2D ยอดนิยม

ตัวอย่างรูปเรขาคณิตพื้นฐาน (ใช้ CSS วาดเพื่อให้แสดงบน WP ได้แน่นอน)

ความต่าง 2D vs 3D: 2D คำนวณเส้นรอบรูป/พื้นที่ — 3D คำนวณพื้นที่ผิว/ปริมาตร

2) ชนิดของมุม

  • มุมตรง = 180°, มุมกลับ = 360°
  • มุมในแนวตรงรวมกันได้ 180°, มุมรอบจุดเดียวรวมกันได้ 360°

3) รูปสามเหลี่ยมและสี่เหลี่ยมสำคัญ

สามเหลี่ยม

  • จำแนกตามด้าน: สมดุล (สามด้านไม่เท่า), หน้าจั่ว (สองด้านเท่า), สมบูรณ์ (สามด้านเท่า)
  • จำแนกตามมุม: แหลม/ฉาก/ป้าน
  • พีทาโกรัส: ถ้าเป็นมุมฉาก ด้านประกอบมุมฉาก a,b และด้านตรงข้ามฉาก c ⇒ a² + b² = c²
  • พื้นที่สามเหลี่ยม: ½ × ฐาน × สูง

สี่เหลี่ยม

  • จัตุรัส: ด้านเท่ากันทุกด้าน มุมฉากทุกมุม พื้นที่ , เส้นรอบรูป 4s
  • ผืนผ้า: มุมฉากทุกมุม พื้นที่ w×h, เส้นรอบรูป 2(w+h)
  • ขนมเปียกปูน (Rhombus): ด้านเท่ากันทุกด้าน พื้นที่ (d₁×d₂)/2
  • สี่เหลี่ยมคางหมู: พื้นที่ ½ × (ฐานบน+ฐานล่าง) × สูง
  • สี่เหลี่ยมด้านขนาน: พื้นที่ ฐาน × สูง

4) วงกลม

  • เส้นผ่านศูนย์กลาง d = 2r, เส้นรอบวง C = 2πr = πd
  • พื้นที่วงกลม A = πr²
  • ส่วนของวงกลม: คอร์ด ส่วนโค้ง เซกเตอร์ เซกเมนต์

ภาพจำลองวงกลม (รัศมี r, เส้นผ่านศูนย์กลาง d)

5) ทรงสามมิติยอดนิยม: สูตรพื้นที่ผิว & ปริมาตร

ทรงพื้นที่ผิวรวมปริมาตร
ทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก (กว้าง w ยาว l สูง h)2(wl + lh + wh)w × l × h
ลูกบาศก์ (ด้าน s)6s²
ทรงกระบอก (รัศมี r สูง h)2πr(r + h)πr²h
ทรงกลม (รัศมี r)4πr²4/3 πr³
กรวยกลม (รัศมี r สูง h, แนวเอียง s)πr² + πrs1/3 πr²h
พีระมิดฐานสี่เหลี่ยม (ด้านฐาน a สูงตั้งฉาก h)a² + 2aℓ (ℓ = สูงเอียง)1/3 a²h

6) สูตรไว: เส้นรอบรูป & พื้นที่ของรูป 2 มิติ

รูปเส้นรอบรูปพื้นที่
สามเหลี่ยม (ฐาน b สูง h)ผลรวมด้าน½bh
สี่เหลี่ยมจัตุรัส (ด้าน s)4s
สี่เหลี่ยมผืนผ้า (w×h)2(w+h)wh
สี่เหลี่ยมคางหมู (ฐานบน a ฐานล่าง b สูง h)ผลรวมด้าน½(a+b)h
ขนมเปียกปูน (เส้นทแยง d₁,d₂)ผลรวมด้าน(d₁d₂)/2
วงกลม (รัศมี r)2πrπr²

7) เรขาคณิตวิเคราะห์ (Coordinate Geometry)

  • ความชันเส้นตรง: m = (y₂ - y₁)/(x₂ - x₁)
  • ระยะทางจุด: d = √[(x₂ - x₁)² + (y₂ - y₁)²]
  • จุดกึ่งกลาง: M((x₁+x₂)/2, (y₁+y₂)/2)
  • ทรานส์ฟอร์มเบื้องต้น: เลื่อน (translation), สะท้อน (reflection), หมุน (rotation), ย่อ–ขยาย (dilation)

8) ตัวอย่างโจทย์สั้น ๆ

  1. พื้นที่สามเหลี่ยม: ฐาน 12 ซม. สูง 7 ซม. ⇒ ½×12×7 = 42 ตร.ซม.
  2. เส้นรอบวงวงกลม: r = 5 ซม. ⇒ 2πr = 10π ซม.
  3. ปริมาตรทรงกระบอก: r = 3 ซม., h = 10 ซม. ⇒ π×3²×10 = 90π ลบ.ซม.
  4. พีทาโกรัส: ด้านประกอบฉาก 6 และ 8 ⇒ c = √(6²+8²) = 10

9) ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย & ทิป

  • สลับสูตรเส้นรอบรูปกับพื้นที่ — ตรวจหน่วย: เส้นรอบรูป “หน่วยยาว”, พื้นที่ “หน่วยยาว²”, ปริมาตร “หน่วยยาว³”
  • ลืมว่า d = 2r เมื่อใช้สูตรวงกลม
  • แยกสามเหลี่ยมผิดประเภท ทำให้ใช้สูตรไม่ตรง
  • โจทย์ 3D มักต้องแยกเป็นส่วน ๆ ก่อนรวมผล (เช่น พื้นที่ผิวทรงกระบอก = ด้านข้าง + 2 ฐาน)

พร้อมลองเล่นและทำแบบฝึกหัดหรือยัง?

ทบทวนและวัดความเข้าใจเรื่อง เรขาคณิต ด้วยเกมและแบบฝึกหัดแบบโต้ตอบ

🎯 ไปที่แบบฝึกหัดเรขาคณิต
Game Partner Button

🎮 Game

เว็บไซต์พันธมิตร - เกมส่งเสริมทักษะ เรียนรู้

🚀 รอการอัพเดทเกมใหม่อีกมากมาย...